Fuzûlî- Leyla ile Mecnun
Leylâ ile Mecnun (Arapça مجنون ليلى Majnūn Laylā), Arap efsanesine dayanan klasik aşk hikâyesidir.
Bu efsanede Mecnun mahlasıyla şiirler söyleyen Kays ibni Mülevvah (Arapça: قيس بن الملوح, Qays ibn al-Mulawwah) adlı bir Arap şairiyle Leyli (Leylâ) adlı bir Arap kızın arasında geçen ve ayrılıkla sona eren bir aşk hikâyesini anlatılmaktadır.
Nizami (Farsça: نظامی گنجوی Nizāmī Ganjavī) başta olmak üzere birçok kişi tarafından işlenmiş olan konuyu Fuzulî,1535 yılında mesnevî türünde kaleme almıştır. Eser hala çok kıymetlidir. Mesnevî tarzına ve Türk diline yenilik getiriştir.
| Uyarı: Yazının devamı, eserin konusu hakkında ayrıntılı bilgi içermektedir. |
Bu hikâyenin konusu kısaca şöyledir: Leyla ve Kays(Mecnun’un asıl adı) ilkokul yıllarında birbirlerine aşık olmuşlardır. Kısa zamanda heryere yayılan bu aşkı duyan annesi Leyla’yı okuldan alır ve Kays’la görüşmesini yasaklar. Ayrılık ıstırabıyla mahvolan Kays halk arasında Mecnun diye anılmaya başlar. Bu sevda yüzünden çöllere düşen Mecnun’a birçok kişi Leyla’yı unutmasını söyler; ancak onun için kainat artık Leyla’dan ibarettir ve hiçbir şekilde bu aşktan vazgeçmez. Hatta babası onu bu dertten kurtulmak üzere Allah’a yakarması için Kabe’ye götürür; ama o tam tersine derdinin artması için dua eder. Hem Leyla’nın hem Mecnun’un halleri gittikçe perişanlaşmaktadır. Başkasıyla nikahlandırılan Leyla, kocasından kendisini uzak tutmak için bir hikâye uydurur ve bir süre sonra adam ölür. Bu sırada Mecnun çöldedir ve aşkın bin bir tülü cefasıyla yoğrulmaktadır, bu sırada dünyayla bütün bağlantısı kesilir ve sadece ruhuyla yaşar hale gelir. Leyla’nın vücudu da dahil olmak üzere bütün maddi varlıklarla ilişkisi bitmiştir. Birgün Leyla çölde onu bulur ama Mecnun onu tanımaz ve “Leyla benim içimdedir, sen kimsin?” der. Leyla , Mecnunun ualştığı mertebeyi anlar ve evine geri döner ve üzernden fazla zaman geçmeden Mecnun'u hayata gözlerini yumar.Leyla onu mezarına uzanır ve canından can gitmiş gibi hışkıra hıçkıra ağlar , Yaradana feryat figan dualar ederek canını almasını , kendisini Mecnununa kavuşturmasını ister.Duası kabul olur ,göklerin gürlemesiyle birlikte Mecnununa kavuşur aşıklar aşığı yürüyen ilahe Leyla ...
Bu hikâyenin sonunda; seven ve sevilen bir olmuşlardır. Aşık kendini madde dünyasından tamamen soyutlamayı başarmış ve sevdiğine ulaşmıştır. Bu noktadan sonra seven ve sevilen diye iki farklı kişiden bahsetmekte yanlıştır; ruhlar ilahi visal(ilahi kavuşmaya)e ulaşmışlardır. Bu yüzden artık Mecnun sevdiğini kendinden dışarıda aramamaktadır, bu dünyayı onun yeri kabul etmemektedir. Bu mesnevide Fuzuli, dünyevi aşkı bir basamak olarak kullanıp onun üstünden maddeden ayrılıp tamamen ruha ait olan ilahi aşkı anlatır.
Mecnuna Şartlar [değiştir]
Bunun üzerine Leylâ’nın babası kızını Mecnun’a vermek için dört şart koyar.
- Birincisi, Mecnun çok sevdiği dişi huyu öldürecektir.
- İkincisi, aslan ile boğuşup onu da öldürmesi.
- Üçüncüsü, yedi başlı ejderhayı öldürmesi.
- Dördüncüsü ise denizler altındaki en büyük inci tanesini getirmesi
Ayrıca bakınız [değiştir]
- Hemse
- Sırlar Hazinesi (مخزن الاسرار Makhzan al-Asrār; 1176): Erzincan'daki Mangucakların Bahmanşah bin Davud'a armağan edilmiştir.
- Yedi Güzel (هفت پيكر Haft Paykar): Sasani Hanedanı'nın V. Behram ve eşlerini anlatan şiir.
- Hüsrev ve Şirin (خسرو و شيرين Khusraw o Shīrīn; 1177 - 1181): Sasani Hanedanı'nın I. Hüsrev ile Azerbaycan prensesi Şirin arasında yaşanan aşk anlatan bir şiir. İldenizliler hükûmdarı Cahanşah Pehlevan ve Kızıl Alslan ve Selçukluların son sultanı III. Tuğrul Bey'e övgü sözleri yazılmıştır.
- İskendername (اسكندر نامه Iskandar Nāma): "Şerefname" (شرف نامه Sharaf Nāma; 1196-1200) ve "İkbalname" (اقبال نامه Iqbal Nāma 1200-ölüm) olmak üzere iki bölümden olan ve "İskender Zülkarneyn"'in hayatını anlatan şiir.
- [[gülden karaböcek
]]'ın yazıp seslendirdiği parça, Leyla ile Mecnun.
Açıklama http://tr.wikipedia.org/wiki/Leyl%C3%A2_ile_Mecnun
İndir http://rapidshare.com/files/19048941/Fuzul____Leyla_ile_Mecnun.doc.html


